Şanla, şerefle ve şehit kanı ile kurulmuş Türkiye Cumhuriyeti, 2016 yılında; tarihinin belki de yaşanmış ve yaşanabilecek en büyük ihaneti sayılacak 15 Temmuz Hain Darbe Girişimi olayına maruz kaldı. Dolayısıyla bu durum ekonomiye de yansıdı. Lakin hükümetin de başarısı ile; sanıldığı gibi çok büyük bir mali krize girmedi; ama yine de artçı depremleri hissedildi.

Hükümetin en büyük başarısı ise, bu bilinmezlik ortamını vurguna çevirebilecek bir ortamın yaratılmasına göz yummaması oldu…

Yılın ilk ve ikinci çeyreğinde yüzde 4,5 büyüyen Türk ekonomisi, üçüncü çeyrekte yüzde 1,8 daraldı. Böylece ülke ekonomisinde 27 çeyrektir süren büyüme serisi kesintiye uğramış oldu.

Enflasyon yıl genelinde yüksek seyrini korurken, enflasyonda sepet tartışmaları 2016'nın çok konuşulanlar arasında yer aldı.

Türkiye İstatistik Kurumu; Ocak ayında enflasyon sepetini güncellenen yılın sonlarına doğru Ekonomi Bakanı Zeybekci'nin enflasyon sepetinde ağırlıkların değişmesi gerektiğini söyledi.

DOLARDA TARİHİ REKOR

15 Temmuz şerefsiz ve hain darbe girişimi, güvenlik endişeleri, FED'in faiz artırım beklentisi ve küresel gelişmelerin etkisiyle yükselişe geçen dolar kuru, ABD Başkanlığına Donald Trump'ın seçilmesinin ardından rekor seviyelere yükseldi. Yıl genelinde Türk lirası dolara karşı yüzde 20'ye yakın değer kaybetti.

Merkez Bankası doların ateşini düşürmeye yönelik çeşitli kararlar alırken, Cumhurbaşkanı Erdoğan da Türk lirasına destek çağrısı yaptı.

Çağrının ardından kamu ihalelerinin Türk lirasıyla yapılması kararı alındı. Bazı kamu kurumları mevduatlarını Türk Lirası'na çevirirken, vatandaşlardan da çağrıya destek görüldü. Kimi alışveriş merkezleri de Erdoğan'ın çağrısı üzerine kira kontratlarını Türk lirasına dönüştürme kararı aldı.

Darbe girişim sonrası ilan edilen olağan üstü hâl kapsamında, kapatılan kurum ve kuruluşların bankalar ve diğer finans kuruluşlarındaki tüm hesaplarının bloke edilmesine karar verildi.

İŞSİZLİK ÇİFT HANEDE

İşsizlik oranı ise yüksek seyrini korudu. Eylül döneminde yüzde 11,3'lik işsizlik oranıyla işsiz sayısı 3,5 milyonun üzerine çıktı.

Cari açık beklentilerin altında seyretti. Dış ticaret açığındaki daralma ve petrol fiyatlarının gerilemesi de cari açıkta düşürücü etki yarattı.

Gerek ihracat pazarlarının daralması gerekse kurdaki hareket nedeniyle bu dönemde hem ihracat gelirleri hem de turizm gelirleri gerilemeye devam etti. Rusya'ya uçak kriziyle kopan ilişkiler yeniden iyileştirilse de turizm sektörü yılı hayal kırıklığı ile kapattı.

TEŞVİK PROJELERİ

Türkiye Varlık Fonu Yönetimi'nin kurulmasına ilişkin kanun yürürlüğe girdi, Başbakan Yıldırım, yıl genelinde reel sektör, ihracatçı, KOBİ ve iş gücü piyasasının rahatlatılmasına yönelik reform niteliğinde birçok tedbir açıkladı. "Ekonomik Müjdeler Paketi", "Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi̇ Cazi̇be Merkezleri̇ Programı ve Yatırım ve Destek Hamlesi̇", "Ekonomi Koordinasyon Kurulu" kararları ve "Süper Teşvik" uygulamasıyla birçok sektörün önünün açılması hedeflendi.

Ekonomiye moral kazandırmak için bankalara konut kredisi faizlerini indirmeleri yönünde yapılan  çağrıların ardından bankalar faiz oranlarını yüzde 1'in altına çekti. Kredi kartlarıyla gerçekleştirilecek mal ve hizmet alımlarında da nakit çekimlerinde taksitlendirme süresi sınırı 9 aydan 12 aya çıkarıldı.

BORÇ YAPILANDIRMALARI

Yine bu dönemde kamu alacaklarının yeniden yapılandırılması düzenlemesi hayata geçirildi.

Bu kapsamda, Maliye Bakanlığınca 77,6 milyar lira, Sosyal Güvenlik Kurumunca 34,3 milyar lira olmak üzere, 111,9 milyar liralık borç yapılandırıldı.

TCMB'DEN FAİZ İNDİRİMLERİ

Yıl boyunca Merkez Bankası'nın faiz politikaları da sıklıkla tartışılan başlıklar arasındaydı.

Bu çerçevede bankanın sadeleşme yolunda Mart ayında başladığı seri faiz indirimleri Kasım toplantısında  faiz koridorunun üst bandını 25 ve politika faizini 50 baz puan artırmasıyla son buldu. Banka yılın son toplantısındaysa faiz oranlarında değişikliğe gitmedi.

KREDİ DERECELENDİRME KURULUŞLARINDAN KIRIK NOT

Türkiye'nin kredi derecelendirme kuruluşları ile ilişkisi de inişli çıkışlıydı. Darbe girişiminin ardından ilk not indirimi S&P'den geldi. Daha sonra Moody's de Türkiye'nin kredi notunu kırarak yatırım yapılabilir seviyenin altına çekti.  Fitch'se not görünümünü "durağan"dan "negatif"e çevirdi ancak kredi notunda indirime gitmedi.

2017’nin bu yaşanmışlıkların etkisi altında teyakkuzlu bir ekonomik seyir izleyeceği tahmin ediliyor..